Poznaj podstawowe prawa, jakie przysługują pracownikowi w Polsce

Rynek pracy w Polsce przeszedł wiele przemian i długo ewoluował. Aktualnie dla wielu branż zwłaszcza technologicznych nastał tzw. ,,rynek pracownika”, w którym to pracodawca musi się podporządkować. Dla innych nastąpił kryzys związany z ograniczeniami wprowadzonymi w czasie pandemii Covid-19. Warto, zatem wiedzieć, jakie formy zatrudnienia są najbardziej atrakcyjne i jakie prawa przysługują pracownikom w ich ramach.

 

Rodzaje zatrudnienia i wiążące się z nimi prawa pracowników

Najczęściej stosowaną formą zatrudnienia jest zawieranie umowy o pracę. Może ona występować w wielu wariantach, umowa na czas określony, nieokreślony, ma czas zastępstwa. Wszystkie one podlegają pod przepisy Kodeksu Pracy. Osoba zatrudniona na umowę o pracę zyskuje pewne przywileje oraz bierze na siebie obowiązki. Ważną gwarancją, jaką zapewniają obowiązujące przepisy, jest ustalona przez ustawodawcę płaca minimalna.

W 2021 roku wynosi on 2800 złotych brutto. Pracownikowi zapieniony jest również odpłatny urlop w wymiarze od 20 do 26 dni rocznie. Kodeks pracy zapewnia również prawo do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy oraz przepisów BHP w firmie przez Państwową Inspekcje Pracy.

prawo pracy szkolenie

Umowa o pracę – podstawowe prawa

Kolejnym podstawowym prawem przysługującym pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę jest ochrona przed bezpodstawnym rozwiązaniem umowy o pracę. Jeśli natomiast do zwolnienia dojdzie, to przysługuje nam okres wypowiedzenia, dni wolne na poszukiwanie pracy oraz zasiłek dla bezrobotnych.

Długość okresu wypowiedzenia zależy od długości zatrudnienia na czas określony i nieokreślony u danego pracodawcy. Wynosi od minimum 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy, kolejno 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy lub 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata. Ponadto w przypadku zwolnienia grupowego albo indywidualnego, przysługuje pracownikowi odprawa pieniężna w wysokości:

  • jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;
  • dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;
  • trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

Wysokość odprawy oblicza się uwzględniając wszystkie okresy zatrudnienia u danego pracodawcy. Jest to mechanizm, który ma zabezpieczyć finansowo osobę zwolnioną, na okres poszukiwania nowej pracy.

Prawa pracownika związane z rodzicielstwem

Ustawodawca przewidział szereg uprawnień związanych z rodzicielstwem. Rodzice zatrudnieni na umowie o pracę mogę korzystać z zasiłku macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego i wychowawczego w wymiarze do miesięcy. Kobiety w ciąży chronione są przed wykonywaniem pracy niebezpiecznej i ciężkiej, nie mogą pracować w godzinach nadliczbowych i w nocy.

Rodzice dzieci do lat 4 również mogą odmówić pracy w nadgodzinach, w nocy i w delegacji. Matki karmiące piersią, zatrudnione na pełen mogą skorzystać z dwóch półgodzinnych przerw na karmienie, które wliczają się do ogólnego czasu pracy. Rodzicom przysługuje również prawo do zasiłku za okres sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *